کاشت گلابی و انواع روش های آن + ارقام مختلف گلابی

کاشت گلابی و انواع روش های آن + ارقام مختلف گلابی

کاشت گلابی نیازمند مناطقی با خاک حاصلخیز و آب و هوای معتدل می باشد. البته این نهال قابلیت کاشت در مناطق نیمه سردسیر را نیز داشته و از مقاومت سرمایی بالایی نیز برخوردار است. درخت گلابی در برابر سرما مقاوم است و می تواند دمای -25 درجه را تحمل کند اما شکوفه ها نهایتا تا دمای -1 درجه را تحمل می کنند.سرمای مورد نیاز گلابی برای بیشتر ارقام حدود 600 تا 1500 ساعت حرارت زیر 7 درجه سانتیگراد می باشد.خوشبختانه شرایط نگهداری از این درخت چندان دشوار نبوده و بسیاری از باغداران به کاشت نهال گلابی، اشتیاق بیشتری نشان می‌دهند.

ارقام مهم گلابی :

در ایران حدود ۱۲۰ رقم گلابی شناسایی شده که مهمترین آنها عبارتند از گلابی شاه میوه اصفهان، گلابی نطنز، گلابی سه فصله، گلابی پیغمبری، گلابی سیبری و از ارقام خارجی میتوان به رقم ویلیامز(بارتلت)، دوشس اشاره کرد.
مشخصات بعضی ارقام عبارتند از :
شاه میوه : رنگ زرد روشن مایل به سبز، فرم مخروط، وزن ۲۶۰-۱۹۰ گرم، طعم شیرین لطیف و آبدار، تاریخ گل ۹ تا ۲۵ فروردین ماه، مدت گل ۱۵ روز، زمان رسیدن ۱۲۰ روز پس از گل، میزان عملکرد هر اصله حدود ۶۰ کیلوگرم و قابلیت انبارداری ندارد.
گلابی سیبری : سبز مایل به زرد خالدار، وزن ۲۱۰ گرم، پر آب و ریگدار با شیرینی کم، تاریخ گلدهی فروردین ماه، برداشت در پاییز و معمولاً در انبار می رسد. مدت نگهداری در انبار حدود سه ماه است.
گلابی نطنزی : ریگدار، نسج آن ترد، معطر و قابل نگهداری در انبار می باشد و در طول زمستان قابل عرضه به بازار است.

روش های کاشت گلابی | نوکاریز :

کاشت گلابی روش های مختلفی دارد که هر کدام از این روش ها بسته به فضای در دسترس برای کاشت گلابی ،کاشت برای موارد زینتی یا کاشت برای استفاده تجاری محصول و مواردی از این دست ،میتواند در انتخاب نحوه کاشت گلابی تاثیر گذار باشد. مهمترین روش هایی که برای کاشت نهال گلابی استفاده می شود دو روش کاشت از طریق بذر و روش پیوند گیاه است.

کاشت درخت گلابی با استفاده از روش کاشت بذر | نوکاریز :

برای کاشت درخت گلابی به روش بذر ابتدا دانه‌های میوه گلابی را در اوایل بهمن ماه از میوه‌ی آن جدا کنید و آن‌ها در یک ظرف آب بریزید. هر کدام از دانه‌ها که روی سطح آب شناور شد، از ظرف خارج کنید و بقیه‌ی دانه‌ها را تمام شب در آب قرار دهید. بذر میوه گلابی در اواخر زمستان یا اوایل بهار بهتر جوانه می زنند.
با جمع آوری بذرهایی که می خواهید در ماه بهمن بکارید، به خود زمان کافی برای طبقه بندی آنها می دهید. طبقه بندی به جوانه زنی کمک می کند و نهال بیشتری تولید می کند.
یک پلاستیک کود گیاهی مرطوب تهیه کنید. این کود باید آب و رطوبت را در خود حفظ کند و باعث جوانه زدن دانه شود. سپس حداقل ۴ دانه‌ی گلابی را در عمق ۵ الی ۸ سانتی‌متری از خاک بکارید . هرچه تعداد بیشتری دانه گلابی در خاک بکارید، شانس بیشتری یرای جوانه زدن وجود خواهد داشت. سپس کیسه‌ای که خاک و دانه‌های گلابی را در آن قرار داده‌اید، به مدت ۶۰ تا ۹۰ روز در کشوی فریزر قرار دهید.
این کار باعث خنک شدن و آماده‌سازی دانه‌ها برای جوانه زدن می‌شود. خاک داخل پلاستیک باید همواره مرطوب باشد، بدین منظور هر دو هفته یکبار باید به آن سر بزنید که اگر خشک شده بود روی آن آب اسپری کنید. پس از سه ماه پلاستیک را از فریزر بیرون آورده. حالا پوسته‌ی خارجی دانه‌های گلابی سفت شده است پس باید آن‌ها را قبل از کاشتن در خاک به مدت دو روز در آب گرم قرار دهید.
سپس یک گلدان انتخاب کنید و داخل آن را از خاک مرطوب داخل کیسه پر کنید و هر چهار دانه را در چهار طرف گلدان در عمق ۱۳ میلی‌متری خاک قرار دهید و در طی دو هفته به اندازه‌ای که خاک فقط مرطوب باشد به آن آب بدهید و می‌توانید کنار هر دانه را با خلال دندان علامت گذاری کنید تا دانه را گم نکنید.
گلدان خود را در جای گرم و نورانی قرار دهید. به این توجه داشته باشید که هرچه نور بیشتری به خاک بخورد، خاک نیازمند آبیاری بیشتری می‌باشد. تا زمانی‌که از هر نهال گیاه ۴ برگ به طور کامل رشد کند باید صبر کنید و به این نکته در کاشت درخت گلابی توجه کنید، برگ‌های اولیه‌ای که می‌روید برگ‌های صحیحی نیستند زیرا شباهتی به برگ‌های درخت گلابی ندارند.
اما پس از رشد برگ‌ها، نهال‌ها آماده انتقال هستند. هر نهال را در گلدان جداگانه‌ای بکارید و توجه داشته باشید که هنگام انتقال نهال‌ها، ریشه‌ی آن آسیب نبیند. در این زمان شما می‌توانید نهال‌ها را در صورتی‌که آفتاب شدیدی بیرون نباشد، خارج از خانه و در محیط بیرون قرار دهید. از اوایل اردیبهشت تا تیر ماه شما باید نهال‌های خود را در خاک روی زمین بکارید زیرا زمان رشد ریشه فرا رسیده است.
مکانی که انتخاب می کنید باید دارای خاک مرطوب باشد و حداقل روزی ۶ ساعت آفتاب بگیرد. در این شرایط گلابی‌های شما خیلی خوب رشد می‌کنند. برای امتحان خاک با زهکشی مناسب، گودالی به عمق و پهنای ۰٫۳ متر انتخاب کنید و داخل آن را از آب پر کنید. بعد هر یک ساعت یکبار به آن سر بزنید، اگر خاک به اندازه‌ی ۲٫۵ تا ۷٫۵ سانتی‌متر آب را در خود جذب کرده بود در نتیجه خاک زهکشی مناسب دارد.
نهال‌ها را در فاصله‌ی ۶ تا ۷٫۵ متر از هم بکارید. برای کاشت نهال باید گودالی ۷٫۵ متر عمیق‌تر و پهن‎‎تر از ریشه‌ی آن بکاریم. نیازی به اضافه کردن کود نیست اما به دلخواه خودتان می‌توانید مقداری کمپوست را با خاک مرطوب مخلوط کنید و پای گیاه بریزید.
برای یکسال، هفته‌ای یکبار به گیاه آب بدهید اما در فصل‌های گرم سال، بیشتر از سه بار نیاز به آب هست. یک بار در سال کود دادن به گیاه کافی است. اگر در یک فصل درخت بیشتر از ۰٫۳ متر رشد کرد، در فصل بعد کود کمتری به آن بزنید.

کاشت درخت گلابی با استفاده از روش پیوندزنی | نوکاریز :

متداول‌ترین روش تولید درحت گلابی پیوندزنی میباشد. شیوه‌های مختلفی در پیوندزنی وجود دارد که رایج‌ترین آن‌ها پیوندزنی شکمی می‌باشد که در اواخر تابستان انجام می‌شود. روش دیگر پیوندزنی زبانه‌ای است که بسیار نتایج خوبی بدست می‌دهد.

چند روش تکثیر گلابی با استفاده از پایه :

الف- تولید پایه :

پایه های مناسب جهت تکثیر گلابی شامل گلابی وحشی، زالزالک و به می باشد .باتوجه به اینکه پایه زالزالک و به کند رشد بوده و به دلیل سریع رشد بودن گلابی بعضاً پس از پیوند، به خاطرهمخوانی نداشتن پایه و پیوندک در زمان رشد ،مرسوم ترین تکثیر پایه گلابی، پایه گلابی وحشی می باشد.پ

الف- تکثیرگلابی وحشی :

معمولا به سه روش قلمه و بذر و پا جوش تکثیر می یابد که مرسوم ترین روش ازدیاد آن تکثیر به روش بذراست.
گلابی وحشی :
این گلابی بسیار کوچک و سفت می باشد به اصطلاح درگوشت آن ریگ های گوشتی ریزی وجود دارد که زیر دندان حس می شود. دانه های آن زیاد است. گلابی وحشی درختی است خاردار که ارتفاع آن به ۲۰ تا ۳۰ متر با شاخه های فراوان بدون کرک و تنه شیاردار و همچنین به رنگ خاکستری تیره است. (در خاک های خشک وآهکی از این پایه استفاده می شود) پایه های بذری گلابی درختانی تنومند را تولید می کنند و رشد رویشی این درختان که به واسطه توانایی جذب بالای ازت توسط ریشه های آن می باشد سبب می شود که تولید محصول در درختان پیوند شده روی این پایه ها با تاخیر همراه باشد.

ب- ثکثیر  زالزالک :

تکثیر این گیاه نیز به دو روش می باشد روش اول تکثیر با قلمه های نیمه خشبی، روش دوم تکثیر به روش بذرکه مرسوم  ترین روش  تکثیر نیز می باشد.
زالزالک :
سیستم ریشه آن عمیق وسرعت رشدش متوسط است و سرما را تحمل می کند ولی گرمای خشک و بیش از حد را نمی پذیرد. در نواحی ساحلی رشد کرده ولی میوه دهی و رنگ پائیزی درخشانی نخواهد داشت.خاک های سبک لومی، شنی غنی با زهکش خوب و زمینه آهکی را ترجیح می دهد. خاک های قلیائی و خشکی را نیز تحمل می کند. (درخاک های سنگلاخ از این پایه استفاده می شود)
زالزالک نیز با پوسته نسبتا ضخیمی که دارد امکان سبز شدن آن در مناطق معتدله سال اول کم بوده ولی در مناطق با زمستان های سرد ایران امکان سبز شدن در سال اول وجود دارد. از پایه زالزالک نیز به عنوان پایه پاکوتاه کننده درختان گلابی مخصوصا در خاک های آهکی می توان استفاده کرد.

ج- تکثیر پایه به:

بِه از طریق پاجوش، قلمه و خوابانیدن قابل تکثیر است که مرسوم  ترین روش آن تکثیر به روش بذر است.
به :
خاک های نیمه سنگین رسی و شنی برای کشت درخت بِه مناسب است. خاک های آهکی موجب عدم جذب آهن و ابتلا به زردی می شود که این حالت در اراضی سنگین و زه دار هم مشاهده می شود. درخت بِه، به شوری خاک و آب مقاومتر از سایر میوه های دانه دار است. بِه تا حدودی به خشکی مقاوم است. (درخاک های زهکشی شده برای احداث باغ گلابی ازاین پایه استفاده می شود)
امروزه برای پرورش درختان پا کوتاه و متوسط از پایه به، جهت پیوند گلابی استفاده می شود و این پایه نسبت به سرما و یخبندان شدید حساسیت دارد ولی به طور معمول زودتر بارور شده و عمرشان نیز نسبت به پایه های بذری گلابی کمتر است.
بیشترگلابی ها دارای عادت و تناوب باردهی نبوده و هر سال بار می دهند، ولی (نهال های) هاردی و کومیس پیوند شده روی پایه به بعد از یک سال پربار به تولید گل کم تمایل نشان می دهند.

نکات احداث باغ گلابی | نوکاریز :

1- ایجاد گودال :

عرض و عمق گودال کاشت  به عمق و ابعاد ریشه نهال و نوع خاک بستگی دارد. در صورتی که خاک زمین از نظر بافت متوسط باشد معمولا عمق گودال کمی بیشتر از طول ریشه و عرض گودال حداقل دو برابر محیط ریشه نهال درنظر گرفته می شود. اگر خاک سفت و متراکم باشد عمق گودال کشت را بیشتر در نظر می گیرند. به هر حال اگر عمق و عرض گودال خیلی زیاد در نظر گرفته شود نهال پس از آبیاری نشست زیادی خواهد داشت. در صورتی که طوقه نهال در خاک فرو رود احتمال پوسیدگی آن و آلودگی به بیماری های قارچی افزایش می یابد. فواصل کشت گلابی اغلب ۵*۵ در نظر گرفته می شود.

2- کاشت :

عمق کاشت باید طوری باشد که پیوند گاه ( محل پیوند ) ، دست کم  ۵ تا ۸ سانتیمتر بالای سطح خاک واقع شود تا از ریشه دار شدن گیاه در بالای پیوند که ممکن است اثر پایه را خنثی کرده و نیز از گود افتادن درخت ( یعنی قرار گرفتن طوقه آن در ژرفای زیاد خاک ) که به اصطلاح باعث خفگی آن خواهد شد جلوگیری به عمل آید . از اضافه کردن کودهای شیمیایی و یا دامی به داخل گودال کشت باید پرهیز شود چرا که ممکن است سبب سوختگی ریشه های جوان نهال ها گردد. استفاده از مقدار کمی کود گاوی کاملا پوسیده به صورت مخلوط با خاک در کف گودال در برخی خاک ها ایرادی ندارد. در نقاطی که باد منظم می وزد ، رشد پیوندک باید رو به باد قرار داشته باشد تا از شکسته شدن گیاه در اثر فشار باد جلوگیری گردد.
با توجه به شیوه مرسوم تولید نهال گلابی به صورت گلدانی و زمینی (خزانه دوم)، نحوه انتقال و کشت آنها در زمین اصلی یا باغ نیز دارای  تفاوتهایی است. در خصوص نهال های گلدانی در هر فصلی از سال امکان کاشت آنها در باغ وجود دارد اما بهتر است این جابجایی در فصل رکود گیاه (زمستان) صورت گیرد. نهال های تولید شده در زمین (خزانه دوم) معمولاً از اوایل آبان تا اسفند از زمین خارج و سپس به زمین اصلی (باغ) انتقال می یابند. در موقع کاشت نهال در زمین اصلی، هرس متعادل ریشه و تاج در رشد بهینه گیاه در سال های بعد تأثیر بسزایی دارد.

3- ایجاد پوشش و قیم : 

هنگام کشت نهال قرار دادن یک قیم در کنار نهال ضروری است. معمولا این قیم حداکثر  ۲ متر طول داشته و سطح مقطع آن می تواند مربع، مستطیل و یا دایره باشد. حدود ۵۰ سانتیمتر از قیم داخل زمین قرار می گیرد. برای درختان پاکوتاه و یا نیمه پاکوتاه طول قیم معمولا کمتر از ۲ متر می باشد. پس از کشت نهال بایستی خاک کافی در گودال ریخته و سپس آن را توسط پا یا بوسیله پشت بیل متراکم کرد تا محفظه های هوا در اطراف ریشه ها باقی نماند و همچنین مقدار نشست خاک که در اثر آبیاری به وجود می‌آید و باعث گود افتادن نهال می‌گردد به حداقل کاهش یابد. سپس نهال را بوسیله بست های لاستیکی یا پلاستیکی به قیم متصل می کنند.

4- آبیاری نهال های گلابی : 

باید بلافاصله پس از کاشت ، نهال‌ها را آبیاری کرد . در غیر اینصورت درصد نهال‌هایی که به اصطلاح نمی‌گیرند یا خشک می شوند زیاد خواهد شد و نیاز به کاشت مجدد یا واکاری خواهد بود.

5- هرس (تشکیل تاج و فرم دهی مناسب ) :

درختان گلابی را نیز همانند درختان سیب می توان با اشکال مختلف گرد یا پهن و همچنین پا کوتاه و پا بلند تربیت نمود. در بین انواع فرم ها،فرم دوکی و بادبزنی با شاخه های عمودی، بادبزنی با شاخه های افقی، جامی و تیپ های مختلف جامی پرورش می دهند.برای بدست آوردن درختان پا بلند که ارتفاع تنه آن اکثراً بین 1.60 تا 1.80 متر می باشد از پایه های بذری گلابی استفاده می شود. بطور کلی می توان گفت که این نوع درختان پا بلند و پا متوسط کروی هنوز در اکثر نقاط دنیا مورد کشت و پرورش قرار می گیرند. قدرت مقاومت یک چنین درختانی در مقابل سرما بیشتر بوده ولی ازلحاظ اقتصادی به واسطه دیر بارور شدن این درختان وکمی محصول آن در واحد سطح مقرون به صرفه نیستند. به همین منظور امروزه در بسیاری از کشورهای اروپایی و همینطور در ایالات متحده آمریکا از فرم های پهن و پا کوتاه و به تازگی از فرم های داربستی نیز استفاده می شود. در بعضی از باغات که درختان گلابی بعنوان تزیین دیوارها مورد پرورش قرار می گیرند، می توان انواع مختلف فرم های پالمت، چتری، کوردن را مورد استفاده قرار داد. به طورمعمول برخی از ارقام گلابی رشد عمودی یافته و شکل طبیعی درخت به فرم مخروط کشیده می باشد و شاخه های جانبی کم و بیش عمودی رشد می کنند. برای حل این مشکل از انواع بازوهای جدا کننده استفاده می شود.

مراقبت‌های مورد نیاز درخت گلابی | نوکاریز :

چند نکته برای مراقبت از درخت گلابی وجود دارد که در ادامه‌ی مطلب به آن اشاره شده است.

نیاز آبیاری درخت گلابی | نوکاریز :

درخت گلابی زیاد به آبیاری نیاز ندارد و در سال اول رشد، هفته‌ای دو بار برای آبیاری کافی می‌باشد. اما در فصل‌هایی مثل تابستان، نیاز به آبیاری منظم و خوبی دارد. اما آبیاری بیش از حد موجب زرد شدن برگ‌ها و پژمردگی گیاه می‌شود.

نیاز نور درخت گلابی | نوکاریز :

نور عامل مهمی برای رشد درخت گلابی و گل‌دهی و میوه‌دهی آن می‌باشد. عدم بهره‌مندی از نور باعث می‌شود میوه‌ی گیاه شیرین نشود و خوب نرسد.

خاک مورد نیاز درخت گلابی :

خاک درخت گلابی باید زهکشی خوبی داشته باشد. این یکی از عوامل مهم در رشد گیاه می‌باشد.خاک های سنگین و خاک هایی با PH بالای 7.5 و آهکی برای این گیاه مناسب نیستند. باید خاک این گیاه سبک و رطوبت را زیاد در خود نگه ندارد. اگر خاک باغچه‌تان خیلی شنی و سبک بود می‌توانید از پایه‌های زالزالک استفاده کنید. فاصله کاشت درختان معمولی از هم حدود ۷ تا ۸ متر و برای درختان پا کوتاه ۳تا ۴ متر می‌باشد.

نیاز کوددهی درخت گلابی :

از کود NPK فسفر بالا ۱۰-۵۲-۱۰ در اول دوره کاشت به نسبت ۳ در هزار، از کود NPK کامل ۲۰-۲۰-۲۰ با نسبت ۳ درهزار و در مرحله آخر ۱هفته مانده به چیدن میوه از کود NPK پتاس بالا ۳۶-۱۲-۱۲ یا ۳۰-۵-۱۵ با نسبت ۳ درهزار استفاده کنید.

گلابی و خواص بی نظیر استفاده از آن | نوکاریز :

گلابی حاوی ویتامین های E و C ، کلسیم، آهن، منیزیم و روی است.
چون حاوی ویتامین C در پوست و زیبایی شما تاثیر می‌گذارد.
جویدن دانه‌های گلابی در دفع مواد زائد بدن بسیار موثر است.
چون گلابی میوه‌ای آبدار است خوردن روزی ۱ با ۲ عدد از آن برای افرادی که یبوست دارند مفید است.
گلابی به دلیل داشتن ارسنیک رعشه را درمان می‌کند.
دم کردن برگ گلابی دارویی شفابخش برای بی‌خوابی است که اعصاب را آرام سردردهای میگرنی را درمان می کند.

0 دیدگاه برای کاشت گلابی و انواع روش های آن + ارقام مختلف گلابی

  • هنوز برای این مقاله نظری ثبت نشده است.

دیدگاه شما

13 + 2 =