کاشت هل (آموزش صفر تا صد) +نکات مهم پرورش هل

کاشت هل (آموزش صفر تا صد) +نکات مهم پرورش هل

هل یکی از ادویه‌ها و چاشنی های سرشار از خاصیت و گیاهی از خانواده زنجبیل است. این گیاه چند ساله، علفی، بوته ای و همیشه سبز است و ارتفاع آن به 2.5 تا 12 متر می رسد. هل دارای برگ های نیزه ای است که این برگ ها در شرایط مناسب می توانند حدود 40 الی 60 سانتی متر رشد کنند. گل های گیاه هل به رنگ زرد و میوه های آن کپسولی شکل و سبز رنگ هستند و اندازه میوه حدود 1 تا 2 سانتی متر است. بسیاری از افراد، به دلیل فواید و خواص شگفت انگیز هل برای سلامتی، علاقه زیادی به کاشت این گیاه در گلدان داشته و دوست دارند تا از محصول ارگانیک خود استفاده کنند. کاشت هل خوشبو در گلدان بسیار راحت و لذت‌بخش است.

گونه های مختلف هل | نوکاریز :

در گونه هایی از این گیاه میوه ها به رنگ سیاه هستند که به هل سیاه معروف اند، هل سیاه هم مانند هل سبز مصرف خوراکی دارد. میوه های هل سیاه نه تنها در رنگ خود با هل سبز تفاوت دارند بلکه اندازه آن هم از هل سبز بزرگتر است والبته طعم آن هم متفاوت است. به طور کلی در  هر میوه هل حدود 15 تا 20 دانه وجود دارد.

هل سبز :

1- عطر هل سبز از بقیه انواع هل بیشتر است و در انواع غذاها به عنوان چاشنی استفاده می‌شود.
2- در چای یا قهوه هم گاها هل سبز می‌ریزند که بر طعم و بوی آن می‌افزاید.
3- هل سبز در کشورهای مختلف به عنوان درمان برای ناراحتی های معده و روده کاربرد دارد.
4- در صنایع غذایی و برخی از کنسروها همچون انواع مربا و کمپوت از دانه و پودر هل استفاده می‌شود.
5- به علاوه، هل سبز اشتها آور است، خواص ضد سرطان و ضد افسردگی دارد و در کنترل کلسترول و فشار خون موثر است، به سلامت قلب و عروق کمک می‌کند و خواص ضد التهاب و ضد حساسیت دارد.
6- برای انواع مشکلات تنفسی و گوارشی هم به عنوان درمان استفاده می‌شود.
7- هل سبز یکی از پرکاربردترین انواع هل در غذاهای مختلف است.

هل سیاه :

 کاشتن هل سیاه و پرورش آن در کشورهای مختلف، از هندوستان به سمت ایران رواج دارد و شهر کرمان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان هل سیاه در جهان است.
هل سیاه به قدرت بالای آنتی اکسیدان هایش مشهور است و در طب سنتی ایرانی کاربردهای زیادی برای آن لحاظ شده است. از جمله سم زدایی بدن، کمک به سلامت پوست و دهان و دندان، کمک به هضم غذا و کنترل انواع بیماری های مزمن.

هل سفید :

1- هل سفید نیز در صنایع مختلف غذایی همچون شیرینی ها کاربرد دارد.
2- همچنین در عطر سازی نیز استفاده از این نوع هل رایج است.
3- و در انواعی از دخانیات هم از هل سفید برای معطر کردن استفاده می‌شود.
4- از جمله خواص هل سفید برای سلامتی، رفع و بهبود ناراحتی‌های گوارشی و کبد، کمک به دفع سنگ مثانه، بهبود اشتها و تقویت قلب است.
5- هل سفید، ضد التهاب و میکروب در بخش‌های مختلف بدن است.

گل گیاه هل | نوکاریز :

گل های گیاه هل از فروردین ماه تا مرداد ماه و در برخی از اقلیم ها، تا شهریور ماه ظاهر می شوند. طول گل ها 3 تا 4 سانتی متر و پهنای آن 1.5 تا 1.7 سانتی متر است. میوه های گیاه هل کپسول هایی سه خانه ای و بیضی شکل هستند که در رنگ های زرد یا سبز روشن دیده می شوند. طول میوه بسته به شرایط اقلیمی بین 1 تا 5 سانتی متر است. طول میوه رسیده عمدتا 2.5 تا 5 سانتی متر بوده و رنگ آن اکثرا زرد تیره است که بعد از خشک شدن به رنگ قهوه ای تیره در می آید. واریته ماژور یکی از مرغوب ترین واریته ها بوده و به هل صادراتی یا هل سیلانی معروف است. درون هر میوه در حدود 12 تا 50 عدد دانه یا همان بذر هل وجود دارد. رنگ دانه های موجود در کپسول های هل قهوه ای تیره بود و به شکل قلبی یا مثلثی شکل هستند.
گیاه هل که با نام عمومی Cardamom شناخته می شود، گاها با نام هایی چون فافله صغار، حماما، حب الهال، هال، جبهان هم شناخته می شود. هل گیاهی از خانواده گیاه زنجبیل بوده و از نظر ظاهری و نیازهای محیطی هم شباهت های زیادی با آن دارد. انواع مختلفی از گیاه هل وجود دارد که عبارتند از هل سیاه، هل سفید و هل سبز، نوع سبز هل عطر تند تری نسبت به بقیه انواع هل دارد. هل یکی از چاشنی ها و ادویه های معطر پر مصرف در انواع غذاها، شیرینی و نان ها و مرباها و نوشیدنی ها به شمار می رود. بیشترین مصرف کننده های هل در جهان هندی ها، پاکستانی ها و مردمان جنوب بلوچستان ایران می باشند. گیاه هل در اکثر کشور های شبه قاره هند از جمله، هند، چین، بوتان، ویتنام، مالزی، کره و ژاپن کشت می شود. بیش از 60 درصد هل مورد نیاز جهان در کشورهای سریلانکا، هند، تانزانیا و گواتمالا تولید می شود.

نیازهای محیطی گیاه هل:

گیاه هل در ارتفاعات 760 تا 1500 متر از سطح دریا کاشت می شود و در ارتفاعات بیشتر از 1500 متر از سطح دریا قابلیت رشد ندارد. این گیاه در طول رشد خود نسبت به باد حساس بوده و در مکانهای بادخیز با کاهش رشد روبرو است. در محل های باد خیز بهتر است کاشت در پناه بادشکن ها صورت بگیرد.

آبیاری مناسب گیاه هل :

در گیاه هل زمانی باید خاک را آبیاری کرد که سطح خاک کاملا خشک شده و رطوبت خود را از دست داده باشد اما نباید خاک کاملا خشک شده باشد. علاوه بر مرطوب بودن خاک، رطوبت هوای اطراف گیاه هم از جمله شرایط مهم برای رشد بهینه گیاه هل است، بنابراین برای افزایش رطوبت اطراف گیاه هل باید آن را غبار پاشی کرد. همچنین برای افزایش رطوبت می توان یک زیر گلدانی که 20 درصد بزرگتر از دهانه گلدان است را انتخاب کرده و داخل آن را با قلوه سنگ های کوچک پر کنیم، سپس تا نیمه زیر گلدانی آب می ریزیم و گلدان حاوی گل را بر روی قلوه سنگ ها قرار می دهیم. باید مراقب باشیم تا آب زیر گلدانی با کف گلدان در تماس نباشد. با بخار شدن زیر گلدانی تا حدودی رطوبت مورد نیاز گیاه هل فراهم می شود.

مراقبت از گیاه هل :

حتما این موضوع را در نظر داشته باشید که آبیاری بیش از اندازه باعث سیاه شدن برگ های گیاه هل بخصوص برگ های پایینی و همچنن پوسیدگی ریشه و از بین رفتن گیاه می شود. خشکی بیش از اندازه و عدم وجود رطوبت مورد نیاز گیاه نیز موجب سوختگی حاشیه و نوک برگها، زرد و قهوه ای شدن و چروکیدگی برگها می شود. ایستایی آب در این محصول باعث کاهش محصول و گسترش بیماریهای قارچی می شود.

نور مناسب گیاه هل:

این گیاه به مکانی پر نور و روشن اما به دور از تابش مستقیم آفتاب نیاز دارد. این گیاه حتی در زادگاه خود در زیر درختان (سایه-آفتاب) رشد خوبی داشته و در نور مستقیم رشد نمی کند. چنانچه نور آفتاب مستقیم بر روی گیاه هل بتابد باعث سوختگی نوک و حاشیه برگها شده و سبب پژمردگی و خشک شدن گیاه می شود. کمبود نور هم باعث کوچک و رنگ پریده شدن برگهای جدید شده و به تدریج فاصله بین برگها بر روی ساقه بیشتر می شود.

دمای مناسب گیاه هل :

بهترین دما برای رشد گیاه هل 22 تا 24 درجه سانتی گراد می باشد. هرچه دمای هوا بیشتر شود گرما باعث کاهش رطوبت موجود در خاک و هوا  می شود. گیاه هل بهترین رشد را در دمای 24-22 درجه سانتی گراد و حداکثر 26 درجه سانتیگراد دارد. با بیشتر شدن گرمای هوا می‌بایست نه تنها رطوبت خاک را با دقت بیشتری تنظیم و فراهم کرد بلکه می‌بایست نسبت به تامین مناسب رطوبت هوا نیز اقدام کرد. گرمای هوا و خشکی هوا از جمله دلایل عدم رشد مطلوب این گیاه است اما اگر بتوانیم رطوبت خاک و به خصوص هوا را فراهم کنیم این گیاه می‌تواند دما را تا حدود 35 درجه نیز تحمل کند.
از طرفی این گیاه دما را حداقل تا حدود 10 درجه تحمل می‌کند و قسمتهای زیرزمینی و داخل خاک از بین نمی‌روند اما در این دما و به دلیل سرمای هوا برگها حالتی افتاده پیدا می کنند و رشد گیاه نیز متوقف می شود. بنابراین بهتر است که دمای هوای مکان نگهداری به زیر 15 درجه نزول نکند. توجه داشته باشید که با سردتر شدن هوا نیاز آبیاری این گیاه کاهش می یابد به نحوی که بهتر است اگر دما به حدود 10 درجه رسید نسبت به قطع آبیاری و یا آبیاری با فواصل زیاد و فقط در حدی که خاک کاملا خشک نشود اقدام کنیم. با این وجود چنین شرایطی به گیاه آسیب وارد می کند.
دمای مناسب برای جوانه زنی 10 الی 35 درجه سانتی گراد است. این گیاه در دمای 30 تا 35 درجه سانتی گراد قادر به رشد است. گرمای هوا و خشکی هوا مانع از رشد مناسب گیاه می شود. ولی چنانچه رطوبت خاک و هوا را تامین کنیم، این گیاه قادر است تا حدود دمای 35 درجه را نیز تحمل کند. این گیاه به بارندگی بین 1500 تا 7000 میلیمتر نیاز دارد.

خاک مناسب گیاه هل :

خاک مناسب برای این گیاه خاک سنگین رسی و لوم رسی است که دارای PH بین 4.2 تا 6 باشد.برای خاک مناسب گلدان می توان پرلایت و یا خاک برگ + کوکوپیت + خاک معمولی + ۱۰٪ شن را استفاده کرد. شن را 2 میلیمتر روی خاک می پاشند. حتما در ته گلدان منافذ برای خروج آب اضافه وجود داشته باشد.

کود مناسب گیاه هل :

گیاه هل به مواد و عناصر غذایی بسیاری جهت رشد خود نیاز دارد؛ برای تامین مقادیر بالای مواد غذایی به مقدار مناسبی کودهای شیمیایی و کود آلی نیاز است. استفاده از این کودها باعث بهبود کیفیت میوه های این گیاه می شود. در طی فصل رشد گیاه هل از کودهای پتاسیم، فسفر و نیتروژن با نسبت 10-5-10 (پتاسیم و نیتروژن برابر و فسفر نصف آنها)، و نسبت 10-5-5 (فسفرو نیتروژن  برابر و نیتروژن نصف آنها) و یا از سایر فرمولهای مشابه می توان استفاده کرد. در مورد گیاه بالغ که به میوه دهی رسیده از فرمول 10-5-25 استفاده می کنند که به گلدهی گیاه کمک می کند. کوددهی را هر 4 هفته یکبار (به صورت ماهیانه) انجام می دهند. با شروع فصل رشد لایه ای از خاک برگ را به ضخامت حدود 5 سانتیمتر بر روی سطح خاک می پاشند تا در طی فرآیند رشد گیاه از آن تغذیه کند.

مراحل کامل کاشت گیاه هل :

برای راحتی شما عزیزان نکات اصلی را به صورت کلی بیان می کنیم و سپس به شرح کامل نحوه کاشت خواهیم پرداخت.
۱- اولین کاری که انجام می دهیم این است که کپسول های بذر را در آب قرار دهیم و بعد از آن با فشار کمی به پوسته کپسول را باز کنیم تا دانه خارج شود و به خاطر اینکه پوشش چسبنده آن حذف شود لازم است که دانه ها را در آب بشوییم.
۲- به مدت دو روز بذرها را درون آب قرار می دهیم و داخل دستمال خیس می گذاریم تا جوانه بزند و بعد از اینکه جوانه زنی انجام شد لازم است که بلافاصله بذرها را در گلدان و یا زمین اصلی که در نظر داشتیم بکاریم. البته بهتر است که از خاک های سبک همانند پیت ماس یا کوکوپیت برای کاشت بذرها استفاده شود.
۳- فصل مورد نظر برای کاشت هل معمولا اواخر تابستان و پاییز است و مناسب ترین مکان برای کاشت بذر، گلخانه ای است که شیب ملایمی داشته باشد و از لحاظ دسترسی به آب خوب باشد.
۴- مقدار بذری که برای کاشت هل مورد نیاز است ۱۰ گرم بر متر مربع می باشد. بعد از کاشت بذرها، روی آنها را با لایه نازک و تخت ماسه و سپس با کاه برنج می پوشانند.
۵- در مدت زمان ۳۰ روز و در نهایت ۹۰ روزجوانه زنی دانه ها ادامه دارد.نهال هایی که در محیط کشت اولیه سبز شدند را پس از ۶ ماه به محیط کشت ثانویه منتقل می کنیم و  با فاصله ۳۰ سانتی متر از هم می کاریم. این نهال ها به مدت یک سال باید در آنجا  باقی بمانند.
۶- آبیاری بستر بذر باید به صورت مداوم باشد و سایه بانی جهت بالای سر آن باید در نظر گرفته شود. زمان مناسب برای برداشت کپسول ها قبل از تبدیل شدن رنگ آنها به زرد است چرا که در این زمان کاملا رسیده هستند.
از آنجایی که هل گیاهی دگر گرده افشان است از این رو تکثیر هل به روش جنسی توصیه نمی‌شود. تکثیر گیاه هل به دو روش رویشی (تقسیم ریزوم) و زایشی (کاشت بذر در گلخانه) صورت می گیرد.

تکثیر رویشی :

در این روش کاشت گیاه هل، توده های بزرگی از ریزوم را از گیاه در حال رشد برش می زنند و آنها را از هم جدا کرده و به توده های کوچکتری تقسیم می کنند. سپس این توده ها داخل چاله هایی که حفر شده اند کاشته می شود. توده های انتخاب شده باید حداقل یک سال سن و یک جوانه داشته باشند. از طریق تکثیر به شیوه رویشی، رشد و افزایش گیاه سریعتر انجام می گیرد.
چاله هایی که برای کاشت ریزوم ها حفر می شود در حدود 30 در 60 سانتی متر و به عمق 60 سانتی متر، با فاصله 1.5 تا 2 متر از هم می باشد. (باید بین دو گیاه حداقل 2 متر فضای کافی برای گستراندن ریشه و برگسار وجود داشته باشد) دو ماه قبل از شروع کاشت، این چاله ها را با مخلوطی از کمپوست، خاک سطحی و کود گاو پر می کنند. کود گاوی استفاده شده باید کود کهنه و پوسیده باشد.

تکثیر زایشی :

برای تولید گیاه در مقدار انبوه از بذر های گیاه هل استفاده می کنند. برای این کار بذرهای مرغوب و پر محصول و رسیده را انتخاب می کنند و در داخل آب قرار می دهند تا راحت تر بتوانند بذر ها را بدون آسیب از داخل کپسول خارج کنند. سپس بذر ها را داخل آب سرد می خیسانند تا ماده چسبناک روی آن خارج شود. بعد از جوانه زنی آنها را داخل خاک می کارند. بهترین زمان برای کاشت بذر در ماه های شهریور تا آذرماه است.
در گلخانه بذر ها را در مکانی با شیب ملایم و قابل دسترسی به آب به صورت خطی و یا یکپارچه می کارند. برای این کار در مکانی به ابعاد 1 در 6 متر و در کرتی به ارتفاع 0.3 متر نسبت به زمین کناری کاشته می شود. برای کاشت هر متر مربع در حدود 10 گرم بذر مورد نیاز است. بعد از کاشت بذر ها روی آنها را با لایه نازکی از ماسه و کاه برنج می پوشانند تا بذر ها جوانه بزنند. جوانه زنی بذر ها در حدود 30 تا 90 روز به طول می انجامد. بعد از 6 ماه نهال های سبز شده قابل انتقال به محیط کشت ثانویه هستند. در محیط کاشت ثانویه نهال ها با فاصله 0.3 متر از هم کاشته می شوند. بعد از رسیدن میوه هل تا زمانیکه کپسول ها سبز هستند آنها را برداشت می کنند تا زرد نشوند.

مراحل کاشت هل در گلدان:

انتخاب گلدان مناسب برای کاشت بذر هل | نوکاریز:

برای کاشت هل داخل گلدان، از گلدان هایی با سطح مقطع بزرگ (در حدود 40 سانتی متر) و ارتفاع متوسط  20 سانتی متری استفاده کنید. در صورت کوچک شدن گلدان گیاه، گیاه دچار توقف رشد و عدم شکل گیری برگ جدید می شود. اگر گیاه شما در گلدان مدتی است که رشدی نکرده و یا ریشه از منافذ زهکشی بیرون زده این ها نشان دهنده کوچک شدن گلدان گیاه می باشد. باید نسبت به تعویض هر چه سریع تر آن اقدام کنید. اواخر زمستان و اوایل بهار بهترین زمان ممکن برای تعویض گلدان است. گلدان جدید بهتر است حدود 20 درصد از گلدان قبلی بزرگتر باشد. بهتر است از گلدان با جنس سفالی استفاده کنید تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری شود. حتما گلدان مورد نظر دارای زهکشی مناسب باشد تا آب اضافه از گلدان خارج شده و ریشه گیاه پوسیده نشود.

خاک مناسب گلدان :

خاک استفاده شده برای کاشت هل باید خاک غنی و حاصلخیز باشد. برای بافت خاک مورد استفاده برای کاشت گیاه هل، از خاک باغچه، مقداری کود پوسیده و پیت ماس یا کوکوپیت استفاده کنید. حتما از کمی ماسه برای زهکشی بهتر در ترکیبات خاک آن استفاده کنید.
بذر مناسب هل برای کاشت:
حتما از بذر های تازه برای کاشت استفاده کنید بذرهای کهنه جوانه نمی زنند. عمر بذرهای داخل میوه تقریبا 2 سال است. سبز بودن هل دلیل بر نارس بودن آن است. هل های رسیده به رنگ قهوه ای بوده و مناسب کاشت می باشند.
بعد از آماده سازی خاک و گلدان، کپسول های هل (دانه های هل) را داخل آب قرار می دهیم تا کمی نرم شود، سپس آن را به آرامی باز می کنیم و بذر ها را از داخل آن خارج می کنیم. ابتدا بذر ها را با آب می شوییم تا پوشش چسبناک آنها از بین برود و به مدت دو روز آن را داخل آب قرار می دهیم. بعد از دو روز آنها را از آب خارج کرده و داخل دستمال خیس قرار می دهیم تا جوانه بزند. بعد از جوانه زنی بذرها، آنها را داخل گلدان می کاریم.
برای کاشتن بذرهای جوانه زده هل، ابتدا سطح خاک را با آب پاش مرطوب کنید. سپس با بیلچه کمی خاک را زیر و رو کرده و آن را صاف کنید. بذرهای جوانه زده را  بر روی خاک بپاشید و با لایه نازکی از خاک برگ به ضخامت 0.3 میلیمتر سطح بذرها را بپوشانید و دوباره با غبار پاشی سطح خاک را مرطوب کنید. (بهتر است با الک کردن خاک برگ بافت نرمی از آن را به دست آورده و آن را بر روی بذر ها بپاشید) تا زمان جوانه زنی کامل بذر ها در خاک به روش غبار پاشی گیاه را آبیاری می کنیم. اما باید مراقب باشیم تا خاک گل آلود نشود.
بذر های هل به کندی و در حدود 4 تا 8 هفته جوانه می زنند. دمای مناسب برای جوانه زنی گیاه 24 درجه سانتی گراد است و در طول این مدت این دما نباید تا 15 درجه سانتی گراد نزول کند. از زمان روییدن گیاه 3 سال طول می کشد تا گیاه هل به گیاهی بالغ تبدیل شود.

آفات و بیماری های گیاه هل :

تمامی گیاهان در طی دوران رشد خود با انواع آفات و بیماری ها مثل، بیماری های قارچی، ویروسی و باکتریایی در گیرند که هر کدام مشکل خاص و صدمات مختلفی را برای گیاهان پدید می آورند. گیاه هل نیز همانند سایر گیاهان از این امر مستثنی نمی باشد.
پوسیدگی کپسول یکی از مهم ترین آفت های درخت هل است که عامل آن انواع مختلفی از قارچ فیتوفتورا و فوزاریوم می باشد. در این بیماری برگ های آلوده حالت آبگزیدگی پیدا می کنند و این حالت از نوک و حاشیه برگها توسعه یافته و تمام برگ را آلوده می کند. در این آفت قسمت آلوده خشک شده و بافت آلوده خرد می شود و از بین می رود. میوه آلوده نیز به مرور قهوه ای شده و در نتیجه پوسیده می شود . سپس تمام این میوه های بیمار می ریزند و به اطراف پراکنده می شوند.
پوسیدگی ریزومی یکی دیگر از بیماریهای گیاه هل است که توسط قارچ ریزوکتونیا سولانی ایجاد می شود. در این بیماری در سطح برگهای آلوده لکه های زرد کمرنگ مشاهده می شود. برگ های آلوده پژمرده شده و اندام های هوایی شکننده می شوند.
در بیماری بوته میری بوته های آلوده به حالت سبز خشک می شوند. عامل به وجود آورنده این بیماری قارچ های ریزوکتونیا سولانی و برخی گونه های پی تیوم است.
برخی بیماری های ویروسی مثل ویروس موزائیک هل هم باعث آسیب و صدمات زیادی به گیاه هل می شود.
هر ساله در مزارع هل آفت نماتد خسارت های زیادی به مزارع هل وارد می کند. این نوع بیماری، باعث عدم رشد گیاه شده و ساقه دهی کاهش یافته و برگها باریک می شود. در سطح زیر برگهای گیاه هل گال هایی مشاهده می شود. خاک مرطوب، هوای گرم و سایه بیش از حد باعث شیوع نماتد های هل میشوند.
آفت ها و بیماری هایی مثل، کرم ریشه، کرم ساقه خوار و کپسول خوار، شته ها، کنه ها، تریپس درخت هل از جمله آفت هایی هستند که باعث آسیب به گیاه و محصولات درخت هل می شود.
استفاده از روشهای مناسب زراعی و سمپاشی به موقع گیاه هل باعث کنترل بیماری و آفات در این گیاه می شود.

خواص و فواید هل سبز :

هل یکی از قدیمی ترین ادویه جات جهان است که پیشینه استفاده از آن حداقل به 4000 سال پیش بر می گردد. در مصر باستان بعنوان یک داروی گیاهی استفاده می شده و رومیان و یونانیان بعنوان عطر و بوی آن از این گیاه استفاده می کردند. یونانی ها باستان از گیاه هل برای هضم غذا و به عنوان یک گیاهی دارویی استفاده می کردند. تجارت هل در یونان باستان و امپراطوری رم  به علت تقاضای زیاد، کسب و کاری لوکس محسوب می شد.
در اسکندریه در حدود 126 سال قبل از میلاد مسیح یکی از کالاها برای پرداخت مالیات محسوب می شده است. وایکینگ ها درطول سفرهایشان این گیاه را کشف کرده و به اسکاندیناویا آوردند. در قرون وسطی شهر ونیز ایتالیا مرکز تجارت و ورود هل، دارچین و میخک به دنیای غرب بوده است. در قرن 16 میلادی پرتغالی ها بعد از تصرف ساحل غربی هندوستان تجارت هل را در دست گرفتند. هر چند که تا قرن 19 میلای این تجارت برای آنان تجارتی بدون سود و کم بازده بوده است.
تا اوایل دهه 80 میلادی هند بزرگ ترین تامین کننده هل در دنیا محسوب می شد، اما از سال 1980 میلادی به بعد رقابت شدیدی برای تصاحب بازار هل بین گواتمالا و هند بوجود آمد. امروزه گواتمالا اولین تولید کننده هل در دنیا می باشد. هل از گذشته های دور در پزشکی یونانی، پزشکی چینی و آیورودا بعنوان گیاهی درمانی برای اختلالات گوارشی استفاده می شده است. عصاره متانولی استخراج شده از هل، به کنترل اختلالات گوارشی مانند اسیدیته معده، گرفتگی معده و نفخ شکم کمک می کند.
از هل بعنوان ملکه ادویه جات یاد می شود و بعد از زعفران و وانیل یکی از گران ترین ادویه جات جهان به حساب می آید. بهترین روش حفظ کیفیت و عطر هل نگهداری دانه‌های هل درون پوشش و غلاف میوه هل است. هل دارای اسانس فرار و معطر (تا حداکثر 8 درصد) است. ترکیبات شیمیایی گیاه هل روغن فرار است که حاوی (آلفا – ترپینن، آلفات تریپینن استات، سابنین، سینئول مالیمونن، آلفا پینن، پاراسمین، نرول و لینالیل استات) است.

ارزش غذایی هل :

هر 100 گرم هل حاوی 300 کالری انرژی، 11 گرم پروتئین، 28 گرم فیبر غذایی، 68 گرم کربوهیدارت می باشد. هل سرشار از انواع ویتامین ها و مواد معدنی مثل ویتامین C، ویتامین A، آهن، منگنز، منیزیم، سدیم، پتاسیم، فسفر، روی ، مس، پیریدوکسین، نیاسین، ریبوفلاوین و تیامین می باشد.

خواص هل :

دانه ریز هل برخلاف جثه ریز و کوچکش دارای خواص بی شماری است که در ادامه این مطلب به چند نمونه از خواص مهم آن خواهیم پرداخت. هل از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است.
1-  بهبود سلامت گوارشی با هل:
در آشپزی از هل نه تنها برای طعم دهی به غذا و افزایش عطر آن استفاده می شود. بلکه هل موجود در غذا با تحریک ترشح اسید معده به هضم بهتر غذا و تحریک متابولیسم بدن کمک میکند. این دانه معطر خواص آنتی اکسیدانی و ضد التهابی دارد. هل از انواع بیماری های دستگاه گوارشی مثل، سوزش سر دل، اسهال رفلکس معده و غیره جلوگیری می کند. در نوزادانی که به کولیک دچار هستند دمکرده هل گزینه مناسبی برای کاهش دل درد می باشد .
2- هل برای کمک به پیشگیری از سرطان:
هل به عنوان یک درمان برای بیماری های سرطان شناخته شده است. این ادویه خوش عطر با داشتن انواع آنتی اکسیدانها از انواع سرطان ها جلوگیری می کند. این ادویه برای جلوگیری، به تاخیر افتادن و حتی بهبود و معکوس کردن سرطان مفید است. هل با کاهش التهاب کلیه، رشد سلول های سرطانی را کم تر کرده و باعث از بین رفتن آنها می شود. در مطالعاتی که بر روی رژیم های حاوی هل در چیتارانجان در کلکته انجام گرفته این ماده با ارزش تاثیر بسیاری در مقابله با سرطان روده بزرگ دارد.
3- تقویت قلب از خواص هل:
هل ماده ای مقوی قلب است. هل با دارا بودن فیبر، و کاهش کلسترول خون  باعث بهبود و سلامت قلب شده و فشار خون را کاهش می دهد. مطالعات نشان داده که استفاده از هل به کاهش ضربان خون و کنترل ریتم قلب کمک می کند. خواص هل سیاه برای تقویت قلب و کاهش فشار خون از هل سبز بیشتر است.
4- هل و جلوگیری از آسم :
از هل سبز برای درمان برونشیت، آسم و مشکلات تنفسی استفاده می شود. هل برای از بین بردن علایم آسم مثل سرفه، خس خس سینه، تنگی نفس، و تنگی در قفسه سینه مناسب است. این ادویه با افزایش گردش خون باعث تنفس آسان در ریه ها می شود و التهاب غشاهای مخاطی را از بین می برد.
5- کاهش دهنده کلسترول خون :
مواد معدنی و ویتامین های موجود در هل از افزایش سطح کلسترول خون مقابله می کنند. آنزیم های آنتی اکسیدانی موجود در هل بر سطوح کلسترول خون تاثیر گذار بوده و باعث کنترل کلسترول بد خون می شود.
6- هل و مبارزه با افسردگی :
برطبق تحقیقات انجام شده، چای هل برای مقابله با افسردگی کمک می کند. برای تهیه چای بهتر است چند دانه هل را پودر کنید و در آب بجوشانید و هر روز این چای را بنوشید. یکی از روغن های مورد استفاده در رایحه درمانی روغن عصاره هل است.
7- هل و کمک به درمان دیابت:
هل دانه ای غنی از منگنز است. منگنز ماده معدنی عالی برای کاهش خطر ابتلا به دیابت است.
8- هل ماده ای اشتها آور :
هل دارای خاصیت اشتها آور است. روغن هل به عنوان محرک اشتها استفاده می شود. در درمان بیماری هیستوپلاسموز که یکی از علایم آن بی اشتهایی است استفاده از هل و روغن هل بسیار کمک کننده است.
9- هل دارای خواص ضد میکروبی است :
مطالعات صورت گرفته بر روی روغن های هل، مشاهده شد که روغن های فرار استخراج شده از هل قادرند رشد و گسترش میکروب های خطرناک را که دلیل مسمومیت غذایی هستند مهار کنند.
10- درمان اختلالات ادراری :
در آیورودا، هل برای درمان عفونت های دستگاه ادراری، سوزاک، نفریت و التهاب مثانه مورد استفاده قرار می گرفته است.
11 – کاهش دهنده فشار خون :
با استفاده از هل داخل غذا می توان فشار خون را تنظیم کرد.
12- تقویت کننده میل جنسی :
هل دارای موادی مثل سینوئل است. خوردن یک قاشق چایخوری از هل باعث آزاد شدن محرک های عصبی و برانگیختن حس جنسی می شود. علاوه بر این هل در درمان ضعف جنسی و زود انزالی نیز بسیار مفید است.
13- درمان سکسکه با هل :
خواص آرامش بخش عضلانی هل به کاهش سکسکه کمک می کند. برای کاهش سکسکه یک قاشق چایخوری از پودر هل را در یک استکان آب جوش اضافه کنید و اجازه دهید تا 15 دقیقه دم بکشد. بعد از 15 دقیقه آن را صاف کرده و بنوشید.
14- درمان گلو درد :
هل باعث نرم شدن گلو می شود.
15- خاصیت ضد تهوع :
هل تونیکی موثر و محرک برای کاهش تهوع و درمان استفراغ است.
16- رقیق کننده خون :
هل دارای موادی در ترکیبات خود است ک از لخته شدن خون جلوگیری می کند و رقیق کننده خون است.
17- خاصیت آنتی اکسیدانی
18- کاهش آلرژی های پوستی
19- خاصیت روشن کنندگی پوست :
هل به دلیل داشتن انواع آنتی اکسیدانها و خاصیت آنتی باکتریال خود به بهبود وضعیت پوست کمک می کند. روغن هل باعث از بین رفتن لکه های پوستی می شود. می توانید پودر هل و عسل را با هم مخلوط کنید و آن را به حالت ماسک بر روی پوست خود استفاده کنید.
20- جوانسازی پوست :
هل به دلیل داشتن ویتامین سی در ترکیبات خود باعث بهبود گردش خون و افزایش سلامتی پوست می شود.
21- هل به عنوان سم زدای قوی :
جویدن هل سیاه به سم زدایی و شفاف شدن پوست کمک می کند. هل با دارا بودن خواص دیورتیکی به عنوان یک عامل سم زدا شناخته شده و به سم زدایی بدن کمک می کند. هل با داشتن خواص دیرتیکی برای فشار خون و صرع مفید است.
22- تاثیر هل بر روی مو :
آنتی اکسیدان های موجود در هل، پوست سر و فولیکول های مو را تغذیه کرده و باعث تقویت موها می شود. قبل از استفاده از شامپو موها را با مخلوط پودر هل و آب شستشو دهید. خصوصیت ضد باکتریایی هل عفونت های پوست سر را نیز درمان می کند.
23- خاصیت ضد اسپاسم :
انقباض ناگهانی عضلات، اسپاسم عضلانی نامیده می شود. هل می تواند برای کنترل اسپاسم عضلات مورد استفاده قرار بگیرد.
24- درمان شب ادراری درکودکان

نحوه انتخاب و نگهداری هل :

هنگام خرید هل همیشه دانه های سبز تر و ریز تر را انتخاب کنید. دانه های سبز عطر و طعم بیشتری دارند و برای غذاهای شیرین مناسب تر می باشند. باز کردن دانه غلافها یا پودر کردن هل باعث از بین رفتن عطر آن می شود. برای نگهداری هل حتما آن را با غلافش نگهداری کنید، نگهداری هل با غلاف سبب می شود تا یک سال عمر کرده و مانگاری بیشتری داشته باشد. هل باید در مکانی سرد و خشک با تهویه مناسب و در ظرف در بسته نگهداری شود.
کپسول های هل نباید در برابر نور مستقیم خورشید نگهداری شوند. هنگام نگهداری آنها در حجم زیاد بهتر است دانه ها در کیسه هایی از جنس پلی اتیلن قرار داده شده و سپس داخل جعبه های چوبی قرار گیرند. کیسه ها از لحاظ خشک بودن باید بررسی شوند چرا که رطوبت باعث پوسیدگی آنها می شود. انبار و اتاق نگهداری باید خشک، تمیز و بدون آفت باشد. بر روی پنجره ها بهتر است از توری استفاده شود تا از ورود حشرات به داخل انبار نگهداری دانه ها جلوگیری شود.

سوالات متداول در مورد درخت هل:

هل چه مدت طول می کشد تا رشد کند؟
گیاهان هل به ترتیب دو یا سه سال پس از کاشت مکنده یا نهال شروع به تحمل می کنند.
هل از کجا پرورش می یابد؟
میوه های هل ممکن است از گیاهان وحشی، بومی جنگل های مرطوب جنوب هند جمع آوری شود، اما بیشتر هل در هند، سریلانکا و گواتمالا کشت می شود.
کدام هل بهترین است؟
هل سبز به عنوان هل واقعی شناخته می شود. این رایج ترین رقمی است که فروخته می شود. هل سبز یک گزینه عالی برای غذاهای شیرین است اما در غذاهای شور نیز به خوبی کار می کند. نسخه سفید شده، هل سفید، عطر و طعم کمتری دارد.
چرا هل اینقدر گران است؟
دلیل اصلی گران بودن این ادویه این است که باید با دست برداشت شود. به دلیل این که جمع آوری هل با دست انجام می شود، نیاز به نیروی انسانی نسبتا بالایی است. علاوه بر این، تقاضا برای هل در حال افزایش است بنابراین قوانین اساسی عرضه و تقاضا نیز به قیمت این ادویه منحصر به فرد افزوده شده است.
هل سمی است؟
طبیعتا استفاده بیش از حد از هر ماده غذایی برای سلامتی مضر است و نباید در مصرف آن زیاده روی کرد. هل نیز اگر به اندازه مصرف شود (چه برای استفاده در غذا و چه در حالات دیگر مصرف) نه تنها ضرری برای سلامتی نخواهد داشت، بلکه برای سلامتی بسیار مفید خواهد بود.
تفاوت هل سبز با هل سیاه چیست؟
هل سبز به طعم ظریف غذاها کمک می کند اما هل سیاه به دلیل داشتن طعم های قوی دودی و منتول به ندرت در غذاهای شیرین استفاده می شود.
کدام کشور بزرگترین تولید کننده هل است؟
گواتمالا پیشرو در تولید هل بود که بیش از 55 درصد از تولید جهانی را در سال 2019 به خود اختصاص داد. کشورهای آسیایی مانند اندونزی، هند، نپال و سریلانکا نیز از دیگر تولید کنندگان بزرگ هل هستند.
طعم هل چگونه است؟
هل عطر و بوی پیچیده ای با طعم کاج، میوه ای و تقریباً منتول مانند دارد. در صورت استفاده بیش از حد، می تواند کمی قابض باشد.

چه کسانی نباید از هل استفاده کنند؟

هر چند هل دارای فواید و خواص فراوانی است اما افرادی که علائم زیر را دارند نباید از هل استفاده کنند :
1- مصرف این گیاه برای زنان باردار و شیرده توصیه نمی  شود. 
2- کسانی که دچار لاغری شدید هستند و با فعالیت های بدنی احساس ضعف می کنند از مصرف آن خودداری کنند. 
3- مصرف این گیاه در ابتدا ممکن است باعث نفخ معده  شود که طبیعی است اما اگر بعد از مدتی مشکل رفع نشد  باید مصرف آن را قطع کنید یا با دوز کمتری مصرف کنید. 
4- هل سیاه به شدت قابض است و اگر دچار کمبود آب بدن هستید مصرف نکنید. 
5- اگر قصد عمل جراحی دارید 2 تا 3 هفته قبل از عمل مصرف را قطع کنید.  
6- بیماران دیابتی قبل از مصرف این دارو حتما باید با پزشک خود مشورت کنند. 
7- اگر دچار خونریزی شدید هستید نباید هل سیاه مصرف کنید.
8- مصرف این ادویه برای افراد دارای طبع گرم توصیه نمی‌شود چون طبع هل گرم و خشک است.
همچنین افراد دارای یبوست یا زخم معده، باید مصرف آن را کاهش دهند.
9- ممکن است مصرف زیاد هل باعث بروز تپش قلب در افراد شود، بنابراین در مصرف آن نباید زیاده روی کرد.
10- افرادی که عفونت‌های دستگاه تناسلی دارند باید از مصرف هل پرهیز کنند و همچنین افراد مبتلا به نارسایی های پروستات نیز کمتر باید هل بخورند.

0 دیدگاه برای کاشت هل (آموزش صفر تا صد) +نکات مهم پرورش هل

  • هنوز برای این مقاله نظری ثبت نشده است.

دیدگاه شما

10 + 1 =