آموزش کامل کاشت انجیر و نگهداری از آن (صفر تا صد)

آموزش کامل کاشت انجیر و نگهداری از آن (صفر تا صد)

کاشت درخت انجیر مختص مناطق گرمسیری است. چون این درخت در مناطق سرد امکان رشد و باروری چندانی ندارد. به همین خاطر بسیاری از افراد پرورش درخت انجیر را در محیط داخلی منزل امتحان می کنند.

کاشت درخت انجیر در گلدان امکان شباهت سازی برای رشد را فراهم می کند. عده ای نیز کشت باغچه ای درخت انجیر را ترجیح می دهند اما در فصل زمستان پوشش مناسبی برای محافظت از سرما ایجاد می کنند.

انواع انجیر : خوراکی و غیر خوراکی می باشد.

انواع انجیر خوراکی : ازمیر ، معمولی ، سان پدرو

انجیر استهبان از نوع ازمیر می باشد که محصول دوم آن اقتصادی و قابل استفاده است . ارقام آن عبارتند از انجیر سیاه ، سبز ، شاه انجیر و کشکی.انجیر های معمولی به صورت پارتنوکارپیک تولید شده و نیازی به گرده افشانی ندارد.( انجیرهای سیاه موجود در بازار )انجیرهای غیر خوراکی به نام ” بر ” نامیده شده که زمستانه ، بهاره ، تابستانه دارند و از نوع بهاره آن برای ” بردهی ” یا گرده افشانی درخت انجیر استفاده می شود.

نور مورد نیاز درخت انجیر :

درخت انجیر یک گیاه نیمه گرمسیری است و در محیط پرنور کشت می شود.این درخت به تابش مستقیم نور خورشید برای رشد و ثمر دهی نیاز دارد.انجیر زمستانهای ملایم همراه با بارندگیهای پراکنده و تابستانهای گرم را بیشتر ترجیح می دهد علیرغم اینکه انجیر بومی نواحی نیمه بیابانی است، درجه حرارتهای پایین زمستان، بیشتر از گرمای بالای تابستان کشت آن را محدود می سازد، بطوری که درختان انجیر گرمای شدید را بدون خسارت جدی به کیفیت میوه تحمل می کند.انجیر مانند هر گیاه خزان دار نیمه گرمسیری که به شرایط خشک آب و هوایی وابسته است تحت شرایط رطوبت نسبی پایین، تابش شدید نور خورشید، درجه حرارت بالای تابستانه (۳۵ تا ۴۲ درجه سانتیگراد در ماههای تیر و مرداد) و زمستانهای ملایم به خوبی رشد می کند. اگر پرورش درخت انجیر را در محیط منزل و در گلدان انجام می دهید، این گلدان را در محل مناسبی برای دریافت تابش روزانه قرار دهید.

وضعیت بارندگی :

زمانی که ۲.۵ سانت از خاک انجیر خشک شده باشد، زمان آبیاری است. آبیاری درخت انجیر باید به طور منظم انجام شود. این درخت برای رشد به آب کافی نیاز دارد. اگر با زرد شدن برگ های درخت انجیر مواجه شدید، باید میزان آب دهی را افزایش دهید.

اگر این درختان به شکل دیمی کاشت شده اند، باید ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلی متر بارش را از فصل پاییز تا ابتدای فصل بهار دریافت کنند. رطوبت نسبی کمتر از ۲۵% برای درختان انجیر بهتر است. زیرا رطوبت نسبی بالا، شیوع و آلودگی به اکثر بیماریهای قارچی و نیز شکاف خوردن میوه که در زمان رسیدن میوه صورت میگیرد را تشدید می کند.

اگر بارندگی کاهش یابد، بهتر است کشت آبی را برای درخت انجیر دنبال کنید. در زمان لقاح درخت نباید در معرض بارندگی باشد. چون محصول آن به شدت کم می شود. میوه انجیر در بارندگی های کم و هوای خشک به شکل دم کوتاه و کوچک می شود اما در هوای مرطوب به شکل بزرگ و دراز رویت می گردد. اگر در محیط منزل اقدام به آبیاری گلدان انجیر می کنید، در هر بار آبیاری ۳.۸ لیتر برای آن در نظر بگیرید.

باد :

وزش باد یا بارندگی در طول انجام عمل بار دهی ممکن است با ایجاد اختلال در پرواز طبیعی زنبور انجیر (Blostophaga) در انجام فعالیت گرده افشانی و تشکیل میوه، وقفه و ممانعت ایجاد کند. با وجود این، وزش نسیم ملایم در هنگام خشک شدن میوه مناسب است. زیرا به رسیدن مطلوب میوه ها کمک می کند.

نیاز سرمایی درخت انجیر :

نیاز سرمایی درختان انجیر برای شکست رکود زمستانی از صفر تا مقدار کم گزارش شده است، سرمای مورد نیاز برای شکستن استراحت انجیر به قدری کم است که چند هفته هوای خنک برای آن کافی است بطوری که ۱۰۰ تا ۴۰۰ ساعت دمای کمتر از ۷ درجه سانتیگراد نیاز سرمایی آن را بر طرف می سازد.

میزان مقاومت انجیر در برابر سرما :

درختان انجیر به سرمای زمستان حساسیت بیشتری دارندمیزان حساسیت به سرما در بیشتر ارقام انجیر به اندازه مقاوم ترین درختان پرتقال گزارش شده است. همچنین مقاومت آن از درختان انار کمتر است. مقاومت این درخت به سرما، رقم، سن، سلامتی درخت، و شرایط فیزیولوژیکی آن بستگی دارد. درختان جوان نسبت به سرما حساسیت بیشتری نشان می دهند. درختان جوان در سرمای ۳- درجه سانتیگراد طی ماههای آبان و آذر آسیب دیده و با درجه حرارتهای ۹- درجه سانتیگراد در اواسط زمستان از بین می روند. درختان انجیر در اوایل شروع فصل سرما مقاومت کمتری دارند که با پیشرفت رکود، درجه حرارت های پایین تر مقاومت بیشتری پیدا می کنند بطوری که درجه حرارت های ۳- تا ۶- درجه سانتیگراد در اوایل فصل زمستان ممکن است درختان را بخشکاند. ولی با پیشرفت مرحله رکود این امر بسته به رقم، در درجه حرارت های پایین تر از ۱۰ درجه سانتیگراد تحقق می یابد. اندامهای جوان درخت نسبت به سرما حساسیت بیشتری دارند. درجه حرارت های ۸- تا ۱۰- درجه سانتیگراد، شاخه های جـوان را از بین می برد، در حالیکه تنه درخت در درجه حرارت ۱۲- تا ۱۵- درجه سانتیگراد نابود می شود ولی ممکن است اندامهای زیر زمین، شاخسارهای جدیدی را در فصل رشد بعد بوجود آورند. ریزش زودتر از موعد که ممکن است به وسیله حمله آفات و بیماریها و یا خشکسالی ایجاد شده باشد، حساسیت درخت را به سرما بیشتر می کند

وضعیت خاک :

خاک مناسب برای کاشت درخت انجیر خاکی از شن نرم تا رس سخت را در بر می گیرد اما در خاک های لیمونی بهترین رشد و نمو را از خود نشان می دهد. این خاک از نظر اسیدیته باید بین ۶ تا ۷.۵ باشد. مقاومت گیاه انجیر بالاست و در محیط هایی با خاک خشک و شور نیز کشت می گردد.

روش تکثیر درخت انجیر :

روش های ازدیاد انجیر در دو دسته تکثیر جنسی و غیر جنسی قرار می گیرند. از تکثیر جنسی زمانی استفاده می شود که شما دانه های درشتی از میوه انجیر به دست آورده باشید. به گونه ای که این دانه ها زیر دندان شما مشخص باشند. تکثیر غیرجنسی به روش های مختلفی چون پیوند، خواباندن شاخه، پاجوش و قلمه زدن تقسیم می گردد. قلمه زدن رایج ترین روش برای تکثیر درخت انجیر است.

تکثیر به روش قلمه زدن :

قلمه زدن به دو صورت کاشت مستقیم و کاشت خزانه ای امکان پذیر است.در روش قلمه زدن به شکل مستقیم حفره ای معادل یک تا ۱.۵ متر  با پهنای ۸۰ سانتی متر ایجاد و قلمه های ۳ یا ۴ ساله(بهتر است این قلمه ها در محدوده سنی انتخاب شوند که از نظر ضخامت برابر با ۲ تا ۴ سانتی متر و از نظر قدی برابر با ۷۰ تا ۸۰ سانتی متر باشند) را در آن بکارید. این حفره ها با فواصل ۶ تا ۱۲ متر از یکدیگر ایجاد می گردند.

در قلمه زدن به روش خزانه ای قلمه هایی به طول ۲۰ تا ۲۵ سانتی متر انتخاب می شود. بهتر است این قلمه ها را از درختان ۲ یا ۳ ساله قطع کنید و در انتهای فصل پاییز اقدام به این برش نمایید. قلمه ها را در خاک رطوبتی با دمایی معادل۵ تا ۶ درجه حفظ نمایید.

در نهایت قلمه ها از پایان زمستان تا ابتدای بهار با فواصل ۴۰ تا ۴۵ سانتی متر بر روی زمین کشت می شوند. زمانی که در حال کاشت قلمه هستید، باید آخرین جوانه از خاک خارج باشد. این قلمه ها به سرعت رشد تکمیلی خود را آغاز می کنند. یک سال منتظر باشید و آن گاه بهترین آن ها را به محلی جدید با عرض، گودی و طول نیم متر ببرید و بکارید.

تکثیر انجیر به وسیله پاجوش :

برای کاشت درخت انجیر با پاجوش بهتر است در بهمن یا اسفند دست به کار شوید و پاجوش ها را داخل حفره های آماده بکارید. تنها ۲ یا ۳ شاخه از نهال باقی بگذارید. برای کشت آبی حفره ای به اندازه ۲ متر ایجاد و حالا ۱.۵ متر از آن را با خاک پوشش دهید. حفره را آبیاری کرده و شاخه را درون آن بگذارید.

تکثیر به روش خواباندن شاخه :

شاخه از بدنه درخت اصلی کنده نمی شود و در همان وضعیت به زیر خاک هدایت می گردد. آن گاه بعد از گذشت مدتی، شاخه منحرف شده ریشه می دهد و زندگی خود را از سر می گیرد. وقتی که گیاه یک ساله شد، دوباره قسمت بیشتری از آن در خاک نهان می گردد. این کار تا زمانی که فاصله گیاه کاشته شده با درخت اصلی به حد مطلوب برسد، ادامه می یابد. در نهایت بعد از به اندازه شدن این فاصله از درخت اصلی انجیر قطع و مستقل می گردد.

تکثیر انجیر با استفاده از پیوند زدن :

برای تولید انجیرهای مختلف مانند شاه انجیر، انجیر نوع سیاه، متی، سبز و بر از پیوند استفاده می شود. زمان مناسب برای پیوند درخت انجیر اردیبهشت و روش مناسب انتخاب شده برای پیوند روش لوله ای است.

نکات مهم برای کاشت درخت انجیر :

در فصول رویش گیاه (بهار و تابستان) باید کوددهی را به شکل مایع انجام دهید. این کوددهی در فصل بهار و تابستان هفته ای یک بار انجام می شود. مخصوصاً زمانی که درخت دارای میوه شده است.

بهتر است برای انجام کوددهی زمان مشخصی در هفته را تعیین کنید اما در میزان و دفعات کوددهی برای رشد درخت انجیر زیاده روی نکنید. چون در این صورت مشکلات زیادی را برای درخت به دنبال خواهد داشت.

زمان برداشت میوه انجیر را با دست خود تعیین کنید. وقتی که انجیر به اندازه کافی نرم شده باشد، یعنی رسیده و آماده چیدن است.

برای جلوگیری از حملات پرندگان به انجیرها، حفاظ مناسبی حول درخت انجیر ایجاد کنید.

آفات و بیماری های انجیر :

پوسیدگی قهوه‌ای(درونی) میوه انجیر :

پوسیدگی قهوه‌ای(درونی) میوه انجیر بیماری ناشی ازقارچ ناقص Fusarium moniliforme است که اسپورهای آن با زنبور Blastophaga به داخل میوه‌ی انجیرانتقال می‌یابد وموجب پوسیدگی داخل میوه می‌شود .

لکه برگی سرکوسپورایی انجیر :

لکه برگی سرکوسپورایی انجیر بیماری ناشی از Cercospora spp مانند( C. bolleana) است؛ که منجر به تولید لکه‌های مازویی در برگ انجیر می‌شود.

ترشیدگی انجیر :

بیماری درایران ناشی از مخمر Hanseniospora osmophila است که با مگس سرکه یا سوسک میوه انجیر از طریق چشم میوه انجیر به داخل آن انتقال می‌یابد. این مخمر‌ها باعث ترشیدگی، ایجاد بوی الکل و تغییر رنگ میوه می شوند.

شانکر انجیر :

بیماری بیشتر در انجیرهایی دیده می‌شود، که نیاز به هرس شدید دارند. درایران شانکر انجیر در استهبانات فارس دیده شده است. بیماری ناشی از Diaporthe cinerascens (آنامورف: Phomopsis cinerascens) است. دراثر حمله قارچ روی شاخه‌ها شانکر ایجاد می‌شود و شاخه‌ها پژمرده و دچار زوال تدریجی می گردند. آلودگی از محل هرس شروع می‌شود ومعمولاَ درفصل بارانی صورت می‌گیرد. قارچ درسال اول آلودگی تغییر رنگ را روی شاخه ایجاد می‌کند و به تدریج طی ۴-۳ سال اطراف تنه وشاخه را فرا می‌گیرد. دراثر مقاومت گیاه بافت پینه‌ای اطراف شانکر تشکیل می‌شود. قارچ درپینه نفوذ کرده ودرسال بعد فعال می شود. دراثر فعالیت سالانه قارچ دوایر متحدالمرکزی تولید می‌شود. قارچ دو نوع پیکنیدیوسپور تولید می‌کند. نوع α ونوع β که نوع α درایران دیده شده است. اسپورها ازمحل زخمهای ایجاد شده دراثر عوامل طبیعی وفیزیکی ویا حمله حشرات نفوذ می‌کنند.

کنترل:

بهترین روش کنترل بیماری پیشگیری ازنفوذ قارچ درگیاه وباغ است. که شامل:

1- تنظیم زمان هرس(هرس همراه با بارندگی نباشد)

2- تهیه قلمه سالم

3- معالجه زخمها

4- ضدعفونی ابزار هرس

برداشت انجیر :

انتخاب زمان مناسب برداشت انجیر تازه یکی از عوامل مهم توفیق در انجیر کاری تلقی می شود. به طوری که وقتی انجیر چیده می شود. چنانچه شیرابه از آن خارج شود علامت آن است که میوه هنوز نرسیده است و احتمالاً حالت سوزاندگی در این مرحله به دلیل آنزیم هیدرولیز کننده پروتئین فی سین است. قبل از شروع به برداشت میتوان از رسیدن انجیر از طریق رنگ، بافت و طعم میوه اطمینان حاصل کرد و اصولاً کیفیت میوه را میتوان با اندازه گیری نسبت قند به اسید، مواد جامد و محلول و تردی آن تعیین کرد. برداشت محصول تازه، به کمک دست و با دقت صورت میگیرد و برای اینکار لازم است شاخه های باردار را پایین کشیده و میوه را از دُم آن از شاخه جدا کرده و در جعبه هایی که برای اینکار از قبل آماده شده اند قرار داد. بهتر است تنها یک ردیف یا حداکثر دو ردیف انجیر تازه در داخل جعبه قرار داده شود تا از لهیدگی آن جلوگیری شود. میوه تازه پس از چیدن باید در محل خنکی نگهداری و سپس در اسرع وقت به بازار مصرف ارسال گردد. در صورتیکه انجیر به منظور استفاده خشکباری باشد برداشت آسانتر است زیرا میوه بر روی درخت قسمتی از آب خود را از دست داده و پلاسیده مـی شود و بـا کمترین تکان ریـزش می کند.

0 دیدگاه برای آموزش کامل کاشت انجیر و نگهداری از آن (صفر تا صد)

  • هنوز برای این مقاله نظری ثبت نشده است.

دیدگاه شما

17 + 3 =