آموزش کامل کاشت هلو و نگهداری از آن (صفر تا صد)

آموزش کامل کاشت هلو و نگهداری از آن (صفر تا صد)

هلو گیاهی است درختی و کوچک با تاج پوشش گسترده به طول 2.5 تا 3 متر. درخت هلو معمولاً عمر کوتاهی دارد و تنها 15 تا 20 سال دوام می‌آورد. طول عمر درختان هلویی که در باغ‌های پرورشی کاشته می‌شوند بسیار کمتر از این رقم است و معمولاً این درختان چیزی در حدود هشت سال عمر می‌کنند. برگ‌ها باریک و دارای راس نوک تیز هستند. برگ‌ها از نمای نیمرخ داسی شکل به نظر می‌رسند. گل‌ها از صورتی کم رنگ تا قرمز جگری و ارغوانی متغیرند و قطری معادل 2.5 سانتی متر دارند. گل‌ها معمولاً به طور منفرد بر روی ساقه گل پدیدار می‌شوند. گلبرگ‌ها می‌توانند بزرگ و پرزرق و برق یا کوچک و کم جلوه باشند. گل از جوانه جانبی مستقر بر روی ساقه‌های یک ساله به وجود می‌آید.

در هلو‌های زینتی ، گل دارای گلبرگ‌های بسیار و ظاهر میخک مانند است و رنگ آن از صورتی تیره تا سفید متغیر است. گیاه هلو خود بارور است و معمولاً نیازی به گرده افشانی ندارد. میوه آن جزو میوه‌های هسته دار است و مزوکارپ یا میان بر همان گوشت میوه است. در بیشتر ارقام هلو، میوه 3 تا 5 ماه پس از شکوفه دادن می‌رسد. البته در شمار اندکی از واریته‌ها نیز طول دوره رسیدن میوه ممکن است شش ماه به طول بینجامد.

آشنایی با ارقام میوه هلو بر اساس وضعیت جدا شدن هسته :

ارقام هلو بر اساس وضعیت جدا شدن از بافت میوه و زمان رسیدن میوه تقسیم بندی می شوند.

ارقام هسته جدا بخاطر گوشت نرم و آبدار آن بیشتر برای مصرف تازه خوری استفاده می شود.

ارقام هسته چسبیده که هسته به گوشت میوه چسبیده است. بافت میوه سفت بوده و برای صنعت کمپوت مناسب می باشد.

آشنایی با ارقام میوه هلو براساس زمان رسیدن میوه :

1- ارقام خیلی زودرس: زمان برداشت این ارقام در اواخر اردیبهشت می باشند.

2- ارقام زود رس: میوه این ارقام در خرداد ماه قابل برداشت می باشند.

3- ارقام میان رس: محصول این ارقام از اواسط تیر تا اواسط مرداد قابل چیدن می باشند.

4- ارقام دیر رس: ارقامی هستند که میوه آن ها از اواخر مرداد تا شهریور قابل برداشت و عرضه به بازار می باشند.

بطور کلی ارقام زود رس به هسته چسبیدگی و ارقام دیر رس به هسته جدایی متمایل هستند.

شرایط اقلیمی میوه هلو :

هلو و شلیل یک دامنه نیاز سرمایی وسیع نسبت به سایر محصولات دارند که در تشکیل گل و میوه موثر است. بعضی از ارقام فاقد نیاز سرمایی است و در مناطق گرمسیری کشت می شود و بعضی ارقام آن حدود1000 ساعت دمای کمتر از 7 درجه سانتی گراد سرما نیاز دارد.

بطور میانیگین نیاز سرمایی بیشتر ارقام حدود 900-600 ساعت دمای کمتر از 7 درجه سانتی گراد می باشد. مقاومت هلو در برابر سرمای زمستانه، از سیب و گلابی کمتر و تقریبا شبیه «به» می باشد.

گل های باز شده هلو  و شلیل و میوه های تازه تشکیل شده در صورتی که در زمان محدودی در دمای 2.2- سانتی گراد و یا کمتر قرار گیرند از بین می روند.

با توجه به این که گل هلو 3 تا 4 هفته زودتر از گل سیب باز می شود از این لحاظ نسبت به سرمازدگی بهاره حساس تر می باشد لذا  از کاشت نهال هلو و شلیل در مناطقی که خطر سرمای بهاره آنجا را تهدید می نماید باید خود داری گردد.

برای تشکیل رنگ قرمز در هلو برخلاف میوه سیب نیازی به دمای پایین در شب نیست و رنگ قرمز بیشتر تابع رقم و نور می باشد. بطور کلی هلو، در برابر گرمای تابستان مقاوم تر از سیب و در تابستان گرم، میوه آن مانند گلابی از کیفیت بهتری برخوردار می شود.

خاک های لومی تا شنی متوسط بهترین خاک برای کاشت هلو و شلیل می باشد این خاک ها می بایست عمیق و با زهکش مناسب باشند. زیرا ریشه هلو و شلیل همانند بیشتر درختان هسته دار نسبت به تنش ضعیف و غرقاب شدن اراضی بسیار حساس است.

بنابراین از غرس نهال های هلو و شلیل در ارضی شالیزاری به دلیل تجمع آب و رطوبت بالا و ایجاد پوسیدگی در ریشه و خشک شدن و از بین رفتن توصیه نمی شود.

خاک مناسب درخت هلو :

زهکشی خوب می تواند بر رشد درختان هلو تاثیر گذار باشد. خاک های سنگین که زهکشیشان نامناسب است، آب را در خود حفظ می کنند و برای کاشت هلو مناسب نیستند. خاک های لومی شنی برای کاشت هلو مناسب است. درخت هلو خاک های آهکی را دوست ندارد. خاک مخلوط شده با خاک برگ، پیت موس، و شن بسیار برای این درخت عالی است و آن را خوشحال می کند.

آبیاری درختان هلو :

نیاز آبی هلو زیاد است، و این نیاز در زمان میوه دهی بیشتر هم می شود. با توجه به شرایط آب و هوایی منطقه در تابستان، شاید به دو بار آبیاری نیاز داشته باشند. خشکی کشیدن درخت در این مقطع زمانی باعث کم آب شدن میوه ها می شود. از طرفی غرقاب شدن خاک این درخت هم می تواند منجر به پوسیدن ریشه آن شود.

پس از کاشت نهال هلو و شلیل در باغ باید بلافاصله نسبت به آبیاری آن اقدام نمود تا خاک کاملا نشست کرده و ریشه ها کاملا با خاک تماس پیدا کند. از آنجایی که هدف اصلی از آبیاری، تامین رطوبت لازم برای رشد گیاه و رقیق کردن خاک می باشد، عملیات آبیاری با توجه به شرایط منطقه و خاک باید به طور مرتب و منظم انجام شود.

باید توجه داشت که ریشه هلو و شلیل نسبت به آب زیاد موجود در خاک (غرقاب) و عدم تهویه اراضی، حساسیت زیادی دارد و باید از آبیاری بیش از حد جلوگیری نمود تا سبب خفگی ریشه نگردد. بعد از هر دو یا سه دروه آبیاری باید عملیات سله شکنی خاک درون گودال و طشتک آبیاری صورت گیرد.

کود دهی درختان هلو :

در نخستین سال کشت، حدود 7 تا 10 روز بعد از کاشت، می توان از 250 گرم کود 10-10-10 استفاده کرد و بعد از گذشت چهل روز نیز می توان از این کود استفاده کرد. برای درختان بزرگتر یعنی درختان 4 تا 10 ساله دو بار در سال یک بار اوایل فروردین، و یک بار اواخر خرداد از 450 تا 900 گرم کود 10-10-10 می توان استفاده کرد.

هرس درختان هلو :

برای درختان هلو چهار نوع هرس داریم، که نام آن ها هرس های باردهی، جوانسازی، تنک کردن، فرم دهی است. هرس باردهی به منظورم بالا بردن کیفیت و تعداد محصولات طی دوران بلوغ درخت انجام می شود. هرس جوانسازی عمر درخت را طولانی تر می کند. هرس فرم دهی باعث شکل دادن به اسکلت درخت می شود. تنک کردن یعنی حذف بخشی از محصول برای بالا بردن باقی محصولات. اواخر اسفند و اوایل بهار (قبل از آن که گل ها باز شوند) هنگامی که خطر سرمای زمستانه دیگر وجود ندارد بهترین زمان برای هرس هلو می باشد. زیرا در این زمان به علت متورم شدن جوانه های گل، تشخیصشان برای هرس راحت تر می باشد.

روش های تکثیر درخت هلو :

یکی از مهم ترین روش ها برای تکثیر هلواستفاده از پیوند زدن می باشد. پیوندک باید از درخت هلویی گرفته شود که خصوصیات کیفی و کمی بالایی داشته باشد. این پیوندک ها روی پایه های هلو، بادام (برای زمین های سنگلاخی و آهکی) و شلیل (زمین هایی که نماتد سابقا در آن ها فعالیت می کرده) پیوند می خورند. در بعضی از خاک های سنگین یا خاک هایی که زهکشی مناسبی ندارند از پایه های گوجه و آلو استفاده می شود.

کاشت بذر نیز یکی دیگر از راه های تکثیر هلو است. برای آماده کردن بذر، باید تمام گوشت آن از هسته جدا شود، هرچه هسته تمیز تر باشد برای رشد آن بهتر است. در مناطقی که زمستان ملایم و مرطوب باشد بهترین زمان کاشت نهال هلو و شلیل اواخر پاییز است و در مناطقی  که زمستان سرد و خیلی خشک باشد عملیات کاشت نهال باید در اواخر زمستان یا اوایل فروردین قبل از باز شدن جوانه صورت گیرد زیرا در چنین روزها، هوای سرد مانع رشد قسمت های رویشی نهال می شود. اما ریشه ها در داخل خاک با درجه حرارت ثابت زمین رشد و فعالیت ریشه ها آغاز خواهد شد که در استقرار و ماندگاری نهال تاثیر دارد.عمق کاشت هسته برای کاشت در فضای باز باید حدودا 10 سانتی متر باشد.

برای کاشت هسته هلو در گلدان یا باغچه خود باید هسته را داخل پلاستیک قرار داده و در یخچال قرار دهید علت این کار بخاطر این است که مواد بازدارنده در هسته هلو که مانع جوانه زدن می شود غیر فعال شود  سعی کنید هسته را به دور از میوه های دیگر در یخچال بگذارید.

سپس در مرحله دیگر باید هسته ها به مدت ۲۴ ساعت در آب بخیسانید و بعد از آن آماده برای کاشت در گلدان هستند.

برای کاشت ان در گلدان باید ان را در گلدانی مناسب بکارید و  از خاکی مناسب و مخلوط خاک برگ و شن استفاده کنید و سپس هسته را در عمقی مناسب یعنی دوبرابر طول هسته بکارید

سپس گلدان را در دمایی مناسب قرار دهید .معمولا جوانی زنی هسته ها تا یک ماه طول می کشد پس باید مقداری صبوری کنید.

آن نهالی که از کاشت هسته هلو به وجود آمده معمولا چند سال طول می کشد تا به مرحله میوه دهی برسد. با بزرگ تر شدن نهال سعی کنید ان را به گلدان بزرگتر منتقل کنید.

مشخصات نهال سالم و استاندارد هلو :

تنه نهال هلو و شلیل باید صاف، سالم و بدون هر گونه شکاف و یا آثار صمغ بوده و ارتفاع آن حد اقل 100 سانتی متر و قطر نهال 1 تا 2 سانتی متر و سن نهال 1 و 2 سال باشد.

نهال هلو و شلیل پیوندی باید تک تنه، شاداب، سالم، دارای ریشه اصلی بطول 35-20 سانتیمتر و دارای 6-5 ریشه فرعی بطول حد اقل 5 سانتیمتر و عاری از هر گونه آفت و بیماری باشد.

جهت تامین نهال باید از نهالستان های مطمئن و معتبر که دارای مجزو تولید نهال از موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال می باشند اقدام گردد و در هنگام تحویل نهال از مسئول نهالستان برای شناسایی نوع رقم و اصالت نژاد و بهداشت نباتی تاییدیه لازم اخذ شود.

نحوه احداث باغ هلو :

چون عمر هلو یا شلیل نهایتآ ۱۰سال می‌باشد پس بنابراین نیاز به یک نوع درخت پایه مثل گلابی یا سیب داریم که من به شخصه گلابی را به سیب ترجیح می‌دهم، چون قیمت گلابی همیشه بالاتر از سیب بوده وباروری بیشتری نیز دارد.

برای احداث ابتدا باید زمین مورد نظر را تسطیح کرده وبه عمق 60 سانتیمتر شخم میزنیم. پس ازشخم اقدام به زدن جوی‌های کوچک (جوی خربزه) با فاصله‌ی 4.5 تا 5 متر از یکدیگرمیکنیم (4.5 برای باغ‌های کوچک/5 برای باغ‌های بزرگ)

پس از زدن جوی ازیک سابسویلر (زیرشکن) یک تیغه به ارتفاع 1.20 تا 1.5 متری برای شکافتن داخل جوی‌ها استفاده می ‌کنیم. با این کار دیگراحتیاج به کندن گودال بزرگ نداریم برای کاشت برداشتن 2 بیل خاک کافی است. سپس به فاصله 1.5 متراز یکدیگر اقدام به کاشت می کنیم.

هر سه درخت باید 2 درخت اول هلو یا شلیل و 1 درخت گلابی یا سیب باشد. در این روش کاشت هم هزینه کندن گودال تقریبآ به 0 میرسد هم درزمان صرفه جویی می شود وهم رشد درخت فوق العاده می شود با این روش درخت هلو یا شلیل می تواند در یکسالگی به بار نوبر بنشیند.

اگر با روش قرق آبی آبیاری می کنید درسال اول دراین باغ می توانید هر نوع محصول صیفی که دلخواه تان است بکارید که این کاربرای تقویت درخت نیز خیلی مفید است. اما درسال دوم فقط می توانید اقدام به کاشت هندوانه کنید، چون درسال دوم بخاطر شاخ وبرگ زیاد درخت بر زمین سایه می‌اندازد.

اگر قصد دارید این باغ یا هرباغ دیگررا به صورت قطره‌ای آبیاری کنید برای اینکه از شر علف‌های هرز درامان باشید، در پایین تنه هر درخت یک بطری نوشابه 1.5 لیتری را به صورت در باز و برعکس درعمق 20 تا 30 سانتیمتری قرار دهید سپس ته بطری را بازکرده و قطره چکان لوله آبیاری را درون آن قرار دهید با این کار چون آب به درون بطری و در عمق 20 تا 30 سانتیمتری ریخته می‌شود بنابراین رشد علف‌های هرز به حداقل خود می رسد.

سربرداری نهال هلو :

پس از کاشت نهال، تنه نهال از ارتفاع 80 تا 100 سانتیمتر روی سطح خاک قطع و سربرداری می شود. سرزنی نهال باید به نحوی انجام شود که محل قرار گرفتن قیچی باغبانی به طور مورب و در امتداد جهت جوانه یا شاخه ای که در انتهای نهال قرار دارد، یعنی پس از سربرداری، جوانه یا شاخه در پشت محل برش قرار گیرد.

توصیه می شود بعد از عمل سربرداری جهت تسریع در ترمیم زخم و به منظور جلوگیری از ورود عوامل بیماری زا، محل زخم روی نهال با چسب باغبانی کاملا پوشانده شود. پس از کاشت و سربرداری نهال باید قیم را درون چاله و در فاصله 5 تا 7 سانتیمتری نهال مستقر و نسبت به بستن آن با نخ گونی اقدام نمود تا از تکان خوردن و پاره شدن ریشه های مویی نهال در اثر وزش باد جلوگیری گردد. در هنگام قرار دادن قیم در کنار نهال باید دقت شود تا قیم در جهت وزش باد نصب شود.

آفات و بیماری های درخت هلو :

شته، شپشک، انواع کنه های گیاهی و لارو حشره بید زرد رنگ از جمله آفات درخت هلو هستند.

برای مشاهده آفات درخت هلو و نحوه مبارزه با آنها از این لینک استفاده کنید.

کنترل علف های هرز باغات هلو :

علف هرز به گیاهی اطلاق می شود که در جایی ناخواسته می روید یعنی در جایی که انسان مایل نباشد آن گیاه در آن جا رشد نماید علف های هرز راه های مختلف بشرح ذیل به محصولات کشاورزی خسارت وارد می نماید.

1- رقابت با محصولات زراعی و باغی در جذب آب، مواد غذایی و نور.

2- ترشح مواد مسموم کننده از طریق ریشه در خاک (اثر آلیلوپاتیک) که این حساسیت موجب محدود یا متوقف شدن رشد سایر گیاهان می شود.

3- کاهش کیفیت محصولات زراعی و باغی.

4- تشدید امراض و آفات گیاهی.

5- افزایش مخارج تولید.

6- افزایش مشکلات در مدیریت آب.

7- برای دفع علف های هرز می توان از سه روش پیشگیری، نابودی کامل(زدودن) و مبارزه استفاده کرد.

پیشگیری از رشد علف های  هرز باغات هلو :

عبارتست از مجموعه عملیاتی که از ورود یک علف هرز جدید به یک منطقه معین جلوگیری می شود مانند استفاده از بذر تمیز، کود دامی پوسیده عاری از بذور علف های هرز و یا آبیاری با آب تمیز و غیره. عبارت است از به کار گرفتن کلیه روش ها و امکانات برای از بین بردن تمام قسمت مختلف علف هرز شامل شاخه،برگ،ریشه،میوه، و بذر.

مبارزه با علف های هرز در باغات هلو :

عبارت است از کلیه عملیات و امکانات، برای کاهش جمعیت علف های هرز به نحوی هرز باقیمانده نتواند ضرر اقتصادی به باغ وارد نماید. این طریقه، عملی ترین و مرسوم ترین روش دفع علف های هرز بوده که شامل روش های متفاوت بشرح ذیل می باشد :

1- مبارزه مکانیکی.

2- مبارزه زراعی.

3- مبارزه بیولوژیکی.

4- مبارزه تلفیقی.

5- مبارزه شیمیایی.

نحوه برداشت میوه هلو :

روش صحیح چیدن میوه بدین ترتیب است که یک طرف قسمت دم میوه بالا قرار می گیرد و سپس پیچانده می شود با این شیوه به آسانی و بدون ضربه و آسیب، میوه از درخت جدا می شود.

اگر میوه به راحتی جدا نمی شود، با قرار دادن انگشت اشاره در مقابل شاخه ای که میوه از طریق دم به آن متصل است، همزمان با پیچاندن میوه به راحتی و بدن این که شاخه حاصل میوه بشکند از درخت جدا خواهد شد.

برداشت میوه در ابتدا بدون نیاز نردبان دو طرفه از بالاترین قسمتی که با دست بتوان میوه را چید آغاز خواهد شد همزمان برداشت، شاخه سبک شده و بالا می رود در نتیجه میوه هایی که بالای شاخه اند قبل از این که از دسترس خارج شوند باید برداشت گردند.

میوه های که در پایین شاخه قرار دارند بالا آمده و احتیاجی به خم شدن برای چیدن آن ها نیست بنابراین باید تمام میوه هایی که در بخش  کم ارتفاع درخت وجود دارند را با دست برداشت کرد و تا پایان برداشت میوه در بخش مذکور از درخت، نردبان مستقر نخواهد شد.

سوراخ شدن پوست میوه، ساییدگی ضربه و غیره به بافت میوه آسیب می رساند و میوه ها را خراب می کند . بنابراین برداشت و جابجا کردن صحیح و رعایت کیله نکات ذکر شده از ضایعات میوه جلوگیری خواهد شد.

دروه رسیدن میوه هلو و شلیل بعد از بدست آوردن حجم و رنگ لازم خیلی زود طی می شود و در شرایط عادی بعد از چند روز پس از برداشت به سرعت به مرحله رسیدن کامل می رسند و عدم برداشت به موقع آن ها باعث تغییر رنگ و افت کیفی میوه می گردد.

این میوه ها دارای بافت نرم و آب زیاد بوده و صدمه پذیر می باشند. بنابراین لازم است در چیدن آن ها نهایت مراقبت به عمل آید. میوه های هلو و شلیل اکثرا بصورت تازه و به فاصله کمی پس از برداشت به بازار عرضه می شوند.

البته بعضی از ارقام بر تازه خوری در صنایع تبدیلی نیز مصرف می شوند، مثل ارقامی که برای تهیه انواع کمپوت و آبمیوه کاربرد دارند. بنابراین شیوه چیدن میوه هاو چگونگی آن ها از زمان برداشت تا مصرف و حمل نقل آن ها بر حسب نحوه مصرف آن متفاوت خواهد بود.

2 دیدگاه برای آموزش کامل کاشت هلو و نگهداری از آن (صفر تا صد)

  • آواتار
    فاطمه جم

    ممنون که به ما اطلاعات دادین از شما متشکرم

    پاسخ
  • آواتار
    مدیر سایت

    سلام و درود خدمت شما کاربر گرامی. خواهش میکنم، خوشحالیم که اطلاعات مقاله برای شما مفید بود.

    پاسخ
  • آواتار
    سلمان

    ما هلو کاشتیم نگرفته چیکار کنیم

    پاسخ
  • آواتار
    مدیر سایت

    سلام به شما کاربر گرامی. سوالی که شما فرمودین خیلی کلی هست، قبل از کاشت هلو خیلی موارد باید بررسی بشه که همه داخل این مقاله گفته شده، نحوه تکثیر اون باید بررسی بشه که به چه شکلی بوده، اگه تکثیر با پیوند بوده، درختی که پیوندک روی اون پیوند میخوره باید سازگاری داشته باشه.

    پاسخ
دیدگاه شما

17 + 1 =